Aya za Qur’ani

Somo na Tafakari

Ihsan ni mapigo ya moyo ya ubora katika Uislamu. Sio tu kutekeleza ibada, bali ni kuzitekeleza kwa ufahamu kamili, ikhlasi, na upendo kwa Mwenyezi Mungu. Ihsan hubadilisha mambo ya kawaida yawe ya kipekee, kwa sababu muumini anaishi katika hali ya kutambua kwamba Mwenyezi Mungu anaona na anajua kila kitu.

Kuishi kwa Ihsan ni kuishi kwa ikhlasi na kusudi. Ni kuchagua subira pale hasira ingeonekana rahisi zaidi, uaminifu pale uongo ungekuwa wa haraka, na khushuu katika swala hata ukiwa umechoka au umesumbuliwa na mawazo. Ihsan ni mtazamo unaosema: “Mwenyezi Mungu ananiona, na nataka kutoa kilicho bora zaidi.”

Qur’ani inawasifu mara kwa mara Muhsinīn (wale wanaoishi kwa ubora huu). Katika Surah An-Nahl, Mwenyezi Mungu anatuhakikishia kuwa yuko pamoja na wale wanaotenda kwa Ihsan. Na katika Surah Luqman, tunafundishwa kwamba ubora wa kweli ni kujisalimu kikamilifu kwa Mwenyezi Mungu, si nusu au kwa nyakati fulani tu, na kutenda mema kwa kina na kujitolea. Mwenyezi Mungu atufanye tuwe miongoni mwa Muhsinīn. Aamiin.

Nabii Muhammad (rehema na amani zimshukie) aliidhihirisha Ihsan katika kila nyanja ya maisha yake. Alisimamia ukweli, uadilifu, na huruma, si kwa sababu watu waliomzunguka kila wakati walithamini hilo, bali kwa sababu alikuwa amejikita katika ufahamu wa Mwenyezi Mungu. Akiwa amezungukwa na kejeli na ufisadi, alibaki thabiti, mwenye heshima, na mwenye uthabiti mzuri katika kutenda mema.

Tunapoishi kwa Ihsan, hatusubiri sifa kutoka kwa watu. Tunaishi kwa ajili ya radhi ya Mwenyezi Mungu, tukijua kwamba Yeye anaona, anajua, na anathamini kila jitihada ya dhati.

Hadithi ya Mtume (rehema na amani zimshukie)

Nabii Muhammad (rehema na amani zimshukie) alisema:
“Ihsan ni kumuabudu Mwenyezi Mungu kana kwamba unamuona. Na ikiwa huwezi kufikia hali hiyo, basi tambua kwamba Yeye anakutazama.”
(Sahih al-Bukhari 4777)

Hadithi hii inaeleza kipengele cha ndani cha Ihsan. Inatoa mfumo wazi wa kiakili na kiroho: huenda humuoni Mwenyezi Mungu, lakini yakini kwamba Yeye anakutazama inapaswa kuinua kila tendo lako. Ufahamu huu huzaa ikhlasi, unyenyekevu, na juhudi endelevu za kufikia ubora katika ibada na mwenendo.

Usisome tu, bali tenda…

Kabla ya swala yako ijayo, jikumbushe:
“Mwenyezi Mungu ananiona, kwa hiyo nataka kutoa kilicho bora zaidi.”
Ruhusu kauli hii ibadilishe swala yako iwe ibada yenye nia na ya kutoka moyoni.

Tafakari aya hii:

Aya hii inatukumbusha kwamba swala si tendo la kawaida au la mazoea tu—ni ibada tukufu inayofundisha moyo na tabia. Ni mafunzo ya kiroho. Na tunaposwali kwa Ihsan, huanza kuunda namna tunavyoongea, tunavyotenda, na tunavyofanya maamuzi.

Dua

اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْهُدَى، وَالتُّقَى، وَالْعَفَافَ، وَالْغِنَى

Allāhumma innī as’aluka al-hudā, wat-tuqa, wal-‘afāfa, wal-ghinā.

“Ewe Mwenyezi Mungu, nakuomba unipe mwongozo, uchamungu, kujisitiri, na kutosheka.”
(Sahih Muslim 2721)

Tafakari hili: 

Je, matendo yangu ya kila siku—swala, maneno, kazi, na mienendo—yangeonekanaje ikiwa ningeliishi kila wakati nikiwa na ufahamu wa kweli kwamba Mwenyezi Mungu ananiona?